صحتسنجی شده 
چرا میتوانید به وقتی اخبار تنش نظامی بالا میگیرد، اولین سوالی که ذهن بسیاری از ایرانیها را درگیر میکند این است که آیا در زمان جنگ طلا بخرم؟ این سوال ساده، پاسخی چندلایه دارد. طلا بهعنوان قدیمیترین پناهگاه سرمایهگذاری، در کوتاهمدت رشد سریعی را تجربه میکند اما روند آن در بلندمدت به سناریوهای جنگ بستگی دارد. در این مقاله مکانیزم قیمت طلا در زمان جنگ و استراتژی برنده را برای معاملهگران ایرانی مرور میکنیم.
چرا طلا در زمان جنگ گران میشود؟ (مکانیزم اقتصادی)
برای پاسخ به این سوال باید با مفهوم «پناهگاه امن» (Safe Haven) آشنا شوید. در اقتصاد، پناهگاه امن به داراییهایی گفته میشود که در زمان بحران ارزش خود را حفظ میکنند. طلا سردسته این داراییهاست چون:
- بدهی دولتی نیست: برخلاف پول کاغذی، اوراق قرضه یا سپرده بانکی که ارزششان به اعتبار یک دولت یا نهاد وابسته است، طلا ارزش ذاتی دارد. در زمان جنگ شاید پول فیات بیارزش شوند، اما طلا همچنان قابل معامله است.
- نقدشوندگی طلا عالی است: طلا را میتوانید در هر نقطهای از دنیا بفروشید. این ویژگی در زمان مهاجرت اجباری یا فرار از مناطق جنگی اهمیت حیاتی پیدا میکند.
بنابراین به محض شروع جنگ، سرمایههای سرگردان به سمت طلا هجوم میآورند. همین افزایش تقاضای ناگهانی در برابر عرضه محدود، باعث جهش قیمت طلا میشود.
تحلیل سناریوی ویژه: تاثیر جنگ ایران و امریکا بر قیمت طلا
جنگ ایران و امریکا/اسرائیل بیتردید بر قیمت طلا اثر زیادی خواهد داشت؛ اما میزان اثرگذاری به سطح گستردگی، مدت زمان جنگ و واکنشهای جهانی به آن بستگی دارد:
- تنش محدود: در این سناریو احتمالا شاهد نوسانات هیجانی و سپس بازگشت قیمت به سطوح قبلی خواهیم بود. البته هر پولبک به سطح قبلی، یک اصلاح موقت است.
- جنگ فراگیر: قیمت طلا به طور قابل توجهی صعودی میشود که ناشی از اختلال در زنجیرههای تأمین، انتظارات تورمی، افزایش ریسک سرمایهگذاری و تقاضا برای طلا به عنوان یک دارایی امن است.
در بازارهای جهانی قیمت طلا صرفاً تابع اونس جهانی است؛ اما در ایران تنشهای ژئوپلیتیک ۲ موتور را برای قیمت طلا روشن میکنند:
- اونس جهانی: وقتی ریسک سیستماتیک در سطح جهان افزایش مییابد، سرمایهگذاران به سمت طلا هجوم میآورند. این افزایش تقاضا، قیمت اونس جهانی را بالا میبرد.
- قیمت دلار: ترس داخلی و انتظارات تورمی باعث میشود تقاضا برای دلار بالا برود، سرمایهها از کشور خارج شده و در نهایت ارزش ریال کاهش یابد.
حتی اگر در شرایط جنگی قیمت اونس جهانی تغییر زیادی نکند، در ایران شوک ارزی به افزایش شدید قیمت سکه و طلای آبشده دامن میزند.
مثالی از قدرت ضریب اهرمی طلا در ایران
فرض کنید اونس جهانی ۴۴۰۰ دلار و قیمت دلار ۱۵۰,۰۰۰ تومان باشد.
قیمت طلای آب شده
وزن طلا (گرم) × قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار
با توجه به فرمول محاسبه قیمت طلا ۱۸ عیار بهای هر گرم تقریباً ۱۵,۹۰۰,۰۰۰ تومان میشود.
حالا تصور کنید با شروع جنگ:
- اونس ۱۰ درصد رشد کند (۴,۸۴۰ دلار)
- دلار ۲۰ درصد رشد کند (۱۸۰,۰۰۰ تومان)
- قیمت جدید هر گرم طلا: حدود ۲۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان
این یعنی رشد ۳۲ درصدی قیمت طلا در ایران، در حالی که اونس جهانی فقط ۱۰ درصد رشد کرده است. این همان اثر «ضریب اهرمی» است که خرید طلا در ایران را در زمان بحران جذابتر و البته پرریسکتر میکند.
بررسی دادههای تاریخی تاثیر جنگ بر قیمت طلا
طلا نسبت به نااطمینانی بازار و به ویژه شروع جنگ بین کشورها بسیار حساس است. در دوران جنگ ایران و عراق قیمت طلا با رشد دو برابری به حدود ۶۰۰ دلار در هر اونس رسید.
از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین هم قیمت طلا رشدی خیره کننده را تجربه کرده است. این افزایش قیمت ناشی از نبود اطمینان، هراس سرمایهگذاران و نگرانیها در مورد اقتصاد جهانی است.
| رویداد | قیمت اونس طلا قبل از شروع | قیمت اونس طلا یک ماه بعد از شروع |
|---|---|---|
| جنگ ایران و عراق | ۳۵۰ دلار | ۴۰۰ دلار |
| جنگ روسیه و اوکراین | ۲۰۰۰ دلار | ۲۴۰۰ دلار |
| بحران غزه | ۲۱۰۰ دلار | ۲۳۵۰ دلار |
قیمت طلا در جنگ ۱۲ روزه نوسانات کوتاهمدتی را تجربه کرد؛ اما به دلیل عدم گسترش جنگ، بسته بودن بازارها و محدودیت در اینترنت تغییرات چشمگیری در قیمت کلی ایجاد نشد.
استراتژی معامله: در زمان تنش، طلا بخریم یا بفروشیم؟
استراتژی «با شایعه بخر، با خبر بفروش» (Buy the Rumor, Sell the Fact) در بازار طلا بسیار رایج است:
- خرید با شایعه: معمولا اوج گرفتن قیمت طلا قبل از شروع رسمی جنگ یا در لحظات اولیه افزایش تنشها رخ میدهد. این افزایش به دلیل تقاضای احتیاطی و ترس از ریسک است.
- فروش با خبر: پس از عادیسازی شرایط و تثبیت وضعیت، قیمت طلا اصلاح میشود، چون سرمایهگذاران اصلی سیو سود میکنند.
از آنجا که شایعات گاهی نادرست از آب درمیآیند؛ این استراتژی نیازمند سرعت عمل و درک عمیق از رفتار بازار است و ریسک بالایی دارد.
در ایران به دلیل تورم انتظاری، کف قیمتها پس از هر بحران معمولاً بالاتر از قبل است. این تفاوت با بازار جهانی ناشی از عوامل داخلی مانند سیاستهای پولی و انتظارات تورمی است.
طلا، بیتکوین و دلار: کدام یک سرمایهگذاری امنتر است؟
هرکدام از این داراییها ریسک و مزایای خاصی را دارند و باید آنها را از نظر ثبات در شرایط بحرانی بازار مقایسه کرد:
- طلا: در زمان جنگ و دیگر بحرانها امنترین دارایی دنیاست و تقاضا برای آن به شدت افزایش مییابد.
- بیتکوین: نوسانات بالایی دارد، اما پتانسیل رشد انفجاری را نیز ارائه میدهد. در بحرانهای سیاسی و نظامی دارایی امنی نیست و قیمتش به شدت افت میکند.
- دلار: نقدشوندگی بالایی دارد، اما مقایسه بازدهی طلا و دلار نشان میدهد که فلز زرد در بلندمدت بازدهی بیشتری دارد. گزارشهای نهادهای بینالمللی مانند شورای جهانی طلا هم نشان میدهد قدرتهای بزرگ در ذخایر استراتژیک خود از دلار فاصله گرفته و به خرید طلا روی آوردهاند.
برای بهرهمندی از حداکثر بازدهی طلا باید دنبال پلتفرمی باشید که خرید با حداقل هزینه جانبی را ممکن کند. در سایت والگلد میتوانید طلا را بدون اجرت ساخت و با حداقل کارمزد در هر ساعت از شبانهروز معامله کنید. پشتوانه والگلد ذخایر طلای فیزیکی در صندوقهای بانکی است و میتوانید طلای خریداری شده را به صورت فیزیکی هم تحویل بگیرید.
جمعبندی؛ اگر جنگ شود قیمت طلا چه میشود؟
تاثیر جنگ بر قیمت طلا در ایران وابسته به دو فاکتور است:
- افزایش تقاضای جهانی و رشد قیمت اونس؛
- صعود قیمت دلار به خاطر هراس سرمایهگذاران داخلی.
قیمت طلا بعد از جنگ دستخوش نوسان کوتاهمدت میشود؛ اما در بلندمدت به عنوان پناهگاهی امن و بیمهنامه دارایی ارزش خودش را حفظ میکند. بنابراین اگر تجربه کافی در معامله ندارید، از نوسانگیری با شایعات و خبرها پیرامون جنگ خودداری کرده و سرمایهگذاری بلندت مدت را انتخاب کنید.
سوالات متداول
پس از فروکش کردن تنشها، انتظار میرود قیمت طلا به تدریج کمتر شود. با این حال روند کاهش قیمت تدریجی و غیرقابل پیشبینی است.
سودآوری خرید طلا در زمان جنگ تضمین شده نیست. افزایش قیمت طلا به دلیل تقاضای احتیاطی است و پس از پایان بحران ممکن است قیمت آن اصلاح شود.
بستگی به میزان ریسکپذیری و اهداف سرمایهگذاری شما دارد؛ اما توصیه میشود بخشی از سبد سرمایهگذاری خود را به طلا اختصاص دهید.
