صحتسنجی شده 
چرا میتوانید به در سال ۱۴۰۴، مالیات بر ارزش افزوده طلا ۱۰ درصد است و فقط بر اجرت ساخت و سود فروشنده اعمال میشود؛ اصل طلا همچنان معاف از مالیات است. در این مقاله از بلاگ «والگلد»، جزئیات قانون جدید، فرمول محاسبه و تفاوت آن با سالهای قبل را با مثالهای ساده بررسی میکنیم.
قانون جدید مالیات طلا؛ بزرگترین تغییر ۱۰ سال اخیر
تا قبل از دیماه ۱۴۰۰ وقتی طلای نو میخریدید، ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده روی کل مبلغ فاکتور (اصل طلا + اجرت طلا + سود) حساب میشد. یعنی حتی پولی که بابت وزن خالص طلا میدادید، مشمول مالیات میشد.
این قانون باعث شده بود خرید طلا به عنوان سرمایه، توجیه اقتصادی زیادی نداشته باشد و به رکود در بازار دامن زده بود. قانونگذار برای باز کردن این گره کور قانون جدیدی را تصویب کرد که مالیات را به شکل چشمگیری کاهش داد.
بر اساس جزء یک از بند ب ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده از سال ۱۴۰۰، اصل طلا، جواهر و پلاتین از پرداخت مالیات معاف شدند. از این تاریخ مالیات بر ارزش افزوده طلا فقط به خدمات تعلق میگیرد؛ یعنی اجرت ساخت، کارمزد و سود فروشنده.
آخرین درصد مالیات طلا در ۱۴۰۴ چقدر است؟
از زمان اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده نرخ آن برای طلا با دیگر کالاها تفاوتی نداشت. این مالیات در سال ۱۴۰۳ به ۱۰ رسید؛ اما برای طلا به همان ۹ درصد محدود شده بود.
در سال ۱۴۰۴ سازمان امور مالیاتی با صدور اطلاعیهای اعلام کرد که براساس بند (خ) تبصره یک قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کشور، نرخ مالیات بر ارزش افزوده طلا و جواهرات مثل سایر کالاها و خدمات به ۱۰ درصد افزایش پیدا میکند.
همچنین مطابق ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، همچنان اصل طلای به کار رفته در مصنوعات معاف از مالیات و عوارض است.
فرمول محاسبه مالیات طلا در سال ۱۴۰۴
برای درک بهتر همه چیز در مورد مالیات طلا، بیایید با یک مثال عملی قیمت نهایی را محاسبه کنیم. فرض کنید قصد خرید یک دستبند ۱۰ گرمی دارید و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۱ میلیون تومان است:
- قیمت اصل طلا: ۱۰ × ۱۱ میلیون = ۱۱۰ میلیون تومان (معاف از مالیات)
- اجرت ساخت ۱۰ درصد = ۱۱ میلیون تومان
- کارمزد فروشنده ۷ درصد =۷.۷ میلیون تومان
- مالیات ۱۰ درصد فقط روی اجرت و سود: (۱۱ + ۷.۷) × ۰.۱۰ = ۱.۷۸ میلیون تومان
- قیمت نهایی: ۱۱۰ + ۷.۷ + ۱۱ + ۱.۷۸ = ۱۳۰ میلیون و ۴۸۰ هزار تومان
این محاسبه نشان میدهد آخرین درصد مالیات طلا در ۱۴۰۴ روی کل مبلغ نیست و بخش کوچکتری از کل قیمت را شامل میشود. با این وجود اگر قصد خرید طلا را برای سرمایهگذاری داشته باشید، هزینههای جانبی بخش قابل توجهی از سرمایه شما را میبلعد.
راهحل ایدهآل برای سرمایه گذاری روی این فلز ارزشمند، خرید آنلاین طلای آبشده از وال گلد است. در این حالت خبری از اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات نیست، پس وزن طلای دریافتی شما حدود ۲۰ درصد از طلای نو بیشتر میشود.
تاثیر قانون جدید بر رفتار بازار؛ آبشده یا زینتی؟
تا قبل از سال ۱۴۰۰ مالیات سنگین روی طلا باعث هجوم سرمایهها به سمت طلای آبشده و سکه شده بود. آمارهای بازار نشان میدهد پس از حذف مالیات از اصل طلا، تمایل به خرید مصنوعات طلا دوباره جان گرفت چون فاصله قیمت طلای زینتی و طلای خام کمتر شد.
با افزایش شدید تورم در سال ۱۴۰۱ و پس از آن، طلا دوباره نقش سپر تورمی اصلی را برای سرمایههای خرد پیدا کرد. به همین دلیل هنوز هم بخشی از مردم ترجیح میدهند سراغ طلای دست دوم (بدون اجرت) یا آبشده بروند تا هزینههای جانبی را پرداخت نکنند.
با این وجود خرید طلای آبشده نیاز به تخصص دارد و ریسک تقلبی بودن در آن بالاست. برای کاربران عادی خرید طلای کماجرت در پلتفرمهای آنلاین معتبر مثل والگلد امنترین گزینه است.
مقایسه مالیات طلا در ایران، دبی و ترکیه
اگر در اینستاگرام و دیگر شبکههای اجتماعی چرخی بزنید، تبلیغات زیادی را میبینید مبنی بر اینکه خرید طلا از کشورهای همسایه مثل امارات یا ترکیه بهصرفهتر از ایران است. اما بیایید با هم شرایط مالیاتی این کشورها را زیر ذرهبین ببریم تا ببینیم آیا واقعا چمن همسایه سبزتر است یا خیر.
مالیات خرید طلا در دبی (امارات)
نرخ مالیات بر ارزش افزوده (VAT) برای طلا در امارات ۵ درصد است. در دبی این ۵ درصد روی کل فاکتور (شامل قیمت طلا و اجرت) اعمال میشود؛ در حالی که در ایران آخرین درصد مالیات طلا در ۱۴۰۴ فقط از اجرت و کارمزد دریافت میشود.
نکته جذاب دبی سیستم بازگشت مالیات (Tax Refund) است. گردشگران غیر مقیم در فرودگاه حدود ۸۵ درصد از مالیات پرداختی را بعد از کسر هزینههای ادرای پس میگیرند.
مالیات خرید طلا در ترکیه
ترکیه داستان پیچیدهتری دارد. نرخ مالیات بر ارزش افزوده در ترکیه ۲۰ درصد است اما مثل ایران فقط روی اجرت و سود اعمال میشود.
چالش بزرگ اینجاست که در ترکیه امکان بازپسگیری مالیات (Tax Free) برای گردشگران عادی وجود ندارد و فقط شامل صاحبان کسبوکارهای ثبت شده میشود.
مشکل اصلی خرید طلا از ترکیه مالیات نیست؛ بلکه عیار پایینتر است. بسیاری از طلاهای ترکیه با عیارهای پایینتر (مثل ۱۴ یا حتی کمتر) ساخته میشوند. فروش این طلاها در ایران دشوار است چون بازار داخل استاندارد ۱۸ عیار (۷۵۰) را میپسندد.
جمعبندی مقایسه مالیات خرید طلا در سه کشور
| کشور | نرخ مالیات طلا | بازگشت مالیات | نکته برای ایرانیها |
|---|---|---|---|
| ایران | ۱۰ درصد روی اجرت و سود | ندارد | گزینه مناسب و کمدردسر |
| دبی (امارات) | ۵ درصد کل مبلغ | ۸۵ درصد بازگشت در فرودگاه | مناسب برای خرید جواهرات سنگین |
| ترکیه | ۲۰ درصد روی اجرت و سود | ندارد | اجرت بالا و احتمال پایین بودن عیار |
با توجه به حذف مالیات از اصل طلا در ایران و ریسکهای خرید طلا از خارج مثل حملونقل، عیار کمتر و نقدشوندگی پایین، خرید از بازار داخلی یا پلتفرمهای آنلاین و معتبر ایرانی بهترین گزینه برای سرمایهگذاران عادی است.
مالیات سکه؛ ماجرای متفاوت
حالا که همه چیز در مورد مالیات طلا را دانستیم، نوبت به سکه میرسد.
۱. آیا خرید سکه مالیات دارد؟
مطابق پیشنویس بخشنامه مالیات بر ارزش افزوده سکه؛ مسکوکات طلا ضرب بانک مرکزی از قانون مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند. یعنی شما در فاکتور خرید سکه هزینهای به عنوان مالیات نمیپردازید.
۲. آیا فروش سکه مالیات دارد؟
بانک مرکزی مدل دیگری از مالیات را برای سکه در نظر گرفته که مالیات بر عایدی سرمایه است؛ اما شیوه دقیق اجرای این قانون هنوز به روشنی مشخص نیست.
اگر شما تعداد زیادی سکه از بانک مرکزی خریده یا گردش مالی بسیار بالایی در بازارهای سرمایه داشته باشید، سازمان امور مالیاتی مابهالتفاوت قیمت خرید و فروش را به عنوان درآمد در نظر گرفته و از آن مالیات دریافت میکند.
این قانون بیشتر برای دلالان و کسانی است که حجم مبادلات بالا دارند و احتمالا شامل خریداران عادی چند سکه نمیشود.
بیشتر بدانید: بهترین سکه برای سرمایه گذاری؛ مقایسه کامل انواع سکه طلا در سال ۱۴۰۴
جمعبندی
در سال ۱۴۰۴ مالیات بر ارزش افزوده طلا فقط روی اجرت و سود فروشنده محاسبه میشود و اصل طلا معاف است. تفاوت آخرین درصد مالیات طلا در ۱۴۰۴ با سال گذشته در این است که نرخ مالیات با افزایش یک واحدی به ۱۰ درصد رسیده است.
سکه و شمش طلا همچنان از مالیات بر ارزش افزوده معاف است و فقط در صورت معامله سنگین، مالیات بر عایدی سرمایه اعمال میشود.
سوالات متداول
در قانون سقفی برای وزن تعیین نشده. اصل طلا چه یک گرم باشد چه یک کیلوگرم از مالیات معاف است و وزن آن تاثیری در معافیت ندارد.
خیر، فقط مالیات بر اصل طلا حذف شده؛ اما همچنان باید برای اجرت ساخت و سود فروشنده مالیات بر ارزش افزوده ۱۰ درصدی بپردازید.
سکه یا شمش صادر شده توسط بانک مرکزی ایران از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف است؛ اما مشمول مالیات بر عایدی سرمایه میشود.
مالیات بر ارزش افزوده طلا در سال جاری ۱۰ درصد است که فقط بر اساس اجرت ساخت و سود فروشنده محاسبه میشود.
