طلای خوراکی چیست؟ حقایقی درباره قیمت، خواص و خطرات خوردن طلا

طلای خوراکی (Edible Gold) نوعی طلای خالص با عیار بالا (معمولا ۲۳ یا ۲۴ عیار) است که به شکل ورقه‌های بسیار نازک، پولک یا پودر تولید می‌شود و مجوز مصرف غذایی دارد. این ماده در اتحادیه اروپا با کد افزودنی غذایی E175 شناخته می‌شود. طلای خوراکی طعم، بو و ارزش تغذیه‌ای خاصی ندارد و صرفا کاربرد تزئینی و لوکس دارد. ورق طلای خوراکی معمولا در دسرها، نوشیدنی‌ها و برخی محصولات غذایی استفاده می‌شود.

طلای خوراکی از نظر علمی؛ آیا جذب بدن می‌شود؟

طلاهای خوراکی جذب بدن نمی‌شوند. زیرا طلا از نظر شیمیایی یک فلز بی‌اثر (Inert) است؛ یعنی با اسید معده، آنزیم‌های گوارشی و مایعات بدن واکنش شیمیایی نمی‌دهد. در نتیجه بدن انسان قادر به هضم یا جذب طلای خوراکی نیست و این ماده عینا از دستگاه گوارش عبور می‌کند و دفع می‌شود. بنابراین اگر طلا بخورید به این معنی نیست که طلا می‌تواند وارد جریان خون و بافت‌ های بدنتان شود.

برخلاف ادعاهای برخی سایت‌های غیرعلمی، خوردن فلز طلا باعث تقویت بدن، جوان‌سازی یا جذب طلا در خون نمی‌شود. این ادعاها معمولا ناشی از اشتباه گرفتن ورق طلای خوراکی با نانوذرات طلای مهندسی‌شده پزشکی هستند.

نانوذرات طلا چیست؟

نانوذرات طلا (Nanoparticles) یا طلای کلوئیدی (AuNPs) ذرات بسیار ریز طلایی هستند که اندازه آن‌ها معمولا بین ۱ تا ۱۰۰ نانومتر است. در این اندازه، طلا ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و زیستی متفاوتی نسبت به ورق یا پودر معمولی (به طور کلی توده طلا) پیدا می‌کند. این خصوصیات باعث می‌شود تا نانو ذرات طلا کاربرد تحقیقاتی و درمانی داشته باشد، مانند درمان سرطان.

خواص و مضرات طلای خوراکی؛ واقعیت در برابر افسانه

در واقع چیزی به اسم مضرات و خواص طلای خوراکی نداریم، چون اصلا جذب بدن نمی‌شود که بخواهد ضرر یا فایده داشته باشد.

آیا خوردن طلا خاصیت درمانی دارد؟

طلای خوراکی خاصیت درمانی ندارد. باور به خواص جادویی و درمانی طلا ریشه تاریخی دارد و به تمدن‌هایی مانند مصر باستان و دوران کیمیاگری بازمی‌گردد؛ جایی که طلا نماد جاودانگی، قدرت و شفابخشی تلقی می‌شد.

اما علم مدرن تغذیه این ادعاها را تایید نمی‌کند. از نظر علمی ورق طلای خوراکی کالری، ویتامین و مواد معدنی قابل جذب ندارد و در دستگاه گوارش هضم یا جذب نمی‌شود. بنابراین هیچ اثر فیزیولوژیک یا درمانی برای بدن ایجاد نمی‌کند.

گاهی برای مشروع جلوه دادن این ادعاها به کاربرد ترکیبات دارویی طلا اشاره می‌کنند، اما این یک قیاس اشتباه است. در پزشکی، برخی نمک‌های طلا (Gold Salts) در گذشته برای درمان بیماری‌هایی مانند روماتیسم استفاده می‌شدند.

نمک‌های طلا ترکیبات شیمیایی هستند که در آن، طلا را با یون‌ها و آنیون‌های خاص مانند اورو تیومالات طلا (Aurothiomalate)، اورانوفین (Auranofin) و تیومالات سدیم طلا (Gold Sodium Thiomalate) ترکیب می‌کنند. این نمک‌ها به طور طبیعی در طبیعت وجود ندارند و کاملا مصنوعی و شیمیایی هستند. این ترکیبات فعالیت بیولوژیکی دارند و می‌توانند با سیستم ایمنی و سلول‌ها تعامل کنند. نمک‌های طلا:

• از نظر شیمیایی با ورق طلای خوراکی کاملا متفاوت‌ هستند.
• به‌صورت کنترل‌شده و دارویی مصرف می‌شوند.
• هیچ ارتباطی با خوردن ورق طلا روی دسر یا نوشیدنی ندارند.

خلوص طلای خوراکی ۱۰۰ درصد نیست. ردهای بسیار جزئی از عناصر دیگر در آن وجود دارد که از نظر غذایی بی‌خطر هستند. به همین دلیل عیار طلای خوراکی ۲۳ یا ۲۴ است.

آیا طلای خوراکی ضرر دارد؟

طلای خوراکی که طبق استانداردهای غذایی تولید شده باشد بی‌خطر است. اما نکته مهم و کمتر گفته‌شده اینجا است؛ خطر اصلی به طلای خوراکی تقلبی یا صنعتی مربوط می‌شود نه خود طلا. برخی ورق‌های طلای غیر استاندارد ممکن است دارای مس، نیکل یا سایر فلزات سنگین باشند.

در صورت مصرف این نوع طلاها خطر مسمومیت یا آسیب گوارشی وجود دارد. به همین دلیل، تنها طلایی که دارای مجوز ایمنی غذایی و کد E175 است، برای مصرف تزئینی روی مواد غذایی مجاز محسوب می‌شود.

تفاوت طلای خوراکی با ورق طلای صنعتی و تزئینی

جدول زیر تفاوت طلای تزئینی و خوراکی را نشان می‌دهد:

چگونه طلای خوراکی واقعی را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص طلای خوراکی ایمن، به این موارد توجه کنید:

• عیار طلا (Karat یا Karatage): عیار طلای خوراکی باید بین ۲۳ تا ۲۴ عیار باشد.
• کد بهداشتی: وجود برچسب E175 یا اشاره صریح به «Edible Gold».
• بسته‌بندی: محصول باید در بسته‌بندی پلمب‌شده و دارای مجوز بهداشت یا واردات رسمی عرضه شود.
• قیمت: طلای خوراکی به دلیل خلوص بالا و فرآیند تولید خاص، قیمت بالاتری نسبت به ورق‌های تزئینی دارد.

کاربردهای طلای خوراکی در دنیای مدرن

طلای خوراکی در دنیای امروز صرفا برای ایجاد جلوه بصری و تجربه لوکس استفاده می‌شود، نه برای طعم یا ارزش غذایی. این ماده هیچ مزه‌ای به غذا اضافه نمی‌کند و نقشی در بهبود کیفیت تغذیه ندارد؛ کاربرد آن کاملا زیبایی‌شناختی و نمادین است. رایج‌ترین موارد استفاده طلای خوراکی عبارت‌اند از:

• دسرها و شیرینی‌های خاص مانند کیک‌های سفارشی و شکلات‌های دست‌ساز
• نوشیدنی‌ها از جمله موکتل‌ها، قهوه‌های تزئینی و برخی کوکتل‌های خاص
• استیک‌ها و غذاهای لاکچری در رستوران‌های معروف جهان (مانند استیک‌های پوشیده از ورق طلا)
• سوشی و غذاهای فاین‌داینینگ برای ایجاد تمایز بصری
• هدایا‌ی خوراکی لوکس

استفاده از طلا در این محصولات، بیش از هر چیز اهداف زیر را دنبال می‌کند:

• خلق تجربه بصری متفاوت در آشپزی
• جلب توجه در شبکه‌های اجتماعی
• نمایش سبک زندگی لوکس یا ثروت انجام می‌شود.

برخلاف تصور رایج، طلای خوراکی نه طعم غذا را بهتر می‌کند و نه کیفیت آن را افزایش می‌دهد؛ این ماده تنها یک عنصر تزئینی است که ارزش آن به ظاهر و پیام نمادین آن وابسته است، نه به اثرگذاری روی بدن یا حس چشایی.

حکم شرعی خوردن طلا

در فقه اسلامی، اصل خوردن طلا به‌عنوان ماده‌ای غیرمضر، ذاتا حرام اعلام نشده است؛ به‌ویژه اگر طلا را به مقدار بسیار کم و صرفا برای تزئین مصرف کنید. با این حال، موضوع تنها به مضرات خوردن طلا محدود نمی‌شود. در بررسی فقهی خوردن طلای خوراکی، چند ملاحظه مهم مطرح است:

• اسراف: استفاده از طلا در غذا، به‌ویژه اگر با هزینه‌های غیرمنطقی همراه باشد، می‌تواند مصداق اسراف تلقی شود.
• تجمل‌گرایی مذموم: در برخی دیدگاه‌ها، مصرف نمایشی طلا در خوراکی‌ها با روح ساده‌زیستی توصیه‌شده در اسلام هم‌خوانی ندارد.
• قصد مصرف‌کننده: تفاوت است بین استفاده محدود تزئینی و مصرفی که صرفا برای فخر‌فروشی یا خودنمایی انجام می‌شود.

از آنجا که نظر مراجع تقلید ممکن است در جزئیات متفاوت باشد، بهتر است به رساله مرجع تقلید خود مراجعه کنید.

جمع‌بندی

برخی تصور می‌کنند همه انواع طلا، حتی طلای آب‌ شده، برای تزیین غذا قابل استفاده هستند. در حالی که تنها ورق طلای خوراکی با استاندارد E175 برای مصرف غذایی ایمن است. طلای آب‌‌شده که پلتفرم وال‌ گلد هم عرضه می‌کند، صرفا برای سرمایه‌گذاری و نگهداری ارزش مناسب است.

طلای خوراکی خلوص بالا و مجوز غذایی، دارد. این طلا بی‌خطر است، اما هیچ طعم، خاصیت درمانی یا ارزش تغذیه‌ای ندارد. این ماده به دلیل ماهیت شیمیایی بی‌اثر خود، در بدن هضم یا جذب نمی‌شود و کاربرد آن صرفا زیبایی‌شناسی، تزئینی و القای حس لوکس بودن است.

سوالات متداول

آیا طلای خوراکی خیلی گران است؟

قیمت ورق طلا خوراکی نجومی نیست زیرا بسیار نازک است. قیمت بالای غذاهای پوشیده از طلا نه به خاطر ارزش ذاتی طلا، بلکه به دلیل برندسازی، تجربه لوکس و جنبه نمایشی آن است. در واقع شما هزینه تجربه و تصویر ذهنی لوکس را می‌پردازید، نه وزن واقعی طلا.

طلای خوراکی را از کجا بخریم؟

از لوازم قنادی‌های معتبر یا فروشگاه‌های تخصصی مواد اولیه قنادی می‌توانید طلای خوراکی را تهیه کنید.

منابع: goldunion | mgsrefining | sciencedirect