صحتسنجی شده 
چرا میتوانید به خرید طلا در شرایط کنونی، حرکت بر لبه تیغ است؛ اگر هوشیار نباشید، ممکن است به جای طلا، سرمایهتان را صرف خرید حباب کنید. آیا با نحوه محاسبه حباب طلا آشنا هستید و میدانید چطور باید ارزش ذاتی را از قیمت روی تابلو تفکیک کرد؟ در این مقاله با یادگیری دقیق فرمول محاسبه حباب طلا و سکه، میتوانید قبل از هر تراکنشی، ماشینحساب را بردارید و با اطمینان بفهمید که آیا قیمت فعلی واقعی است یا خیر.
فرمول محاسبه حباب طلا
برای اینکه بتوانید مانند یک معاملهگر حرفهای عمل کنید، باید نگاهتان را از قیمتهای روی تابلو فراتر ببرید. محاسبه حباب طلا بسیار ساده است، اما نیاز به دقت در جایگذاری اعداد دارد. اگر با این اصطلاح بازار طلا آشنایی ندارید، باید توضیح دهیمکه حباب طلا تفاوت میان قیمتی که میپردازید و ارزشی که واقعا بهدست میآورید است. برای بدست آوردن این عدد، ما از یک فرمول تفریق ساده استفاده میکنیم:
فرمول محاسبه حباب طلا
حباب طلا = قیمت روز بازار – ارزش ذاتی (واقعی)
قیمت امروز طلا ۱۸ عیار که واضح است. اما چالش اصلی در این فرمول محاسبه حباب طلا، پیدا کردن بخش دوم معادله، یعنی ارزش ذاتی و نحوه محاسبه آن است. ارزش ذاتی یعنی اگر همین الان طلای شما ذوب شود و تمامی سودهای فروشنده، هزینه ضرب و هیجانات بازار حذف شود، طلای خالص آن چقدر میارزد.
بیشتر بخوانید: صندوق طلا چیست؟
فرمول محاسبه ارزش ذاتی طلا
برای محاسبه دقیق ارزش ذاتی، ما باید قیمت انس جهانی طلا را مبنا قرار دهیم و آن را به واحد پول و وزن مورد نظر خودمان تبدیل کنیم. فرمول استاندارد برای رسیدن به ارزش ذاتی به شرح زیر است:
فرمول محاسبه ارزش ذاتی طلا
ارزش ذاتی = (قیمت انس جهانی × قیمت دلار آزاد × عیار محصول) ÷ (عیار انس × وزن هر انس)
در این فرمول ۴ متغیر اصلی وجود دارد:
- قیمت انس جهانی: قیمت لحظهای طلا در بازارهای بینالمللی (بر حسب دلار)
- قیمت دلار: نرخ فعلی دلار در بازار آزاد ایران
- عیار محصول: عیار طلا که قصد خرید آن را دارید (مثلا ۱۸ برای طلای زینتی یا ۲۱.۶ برای سکه)
- ثابتهای فرمول: وزن هر انس طلا دقیقا برابر با ۳۱.۱۰۳۵ گرم است و عیار آن ۲۴ در نظر گرفته میشود.
شما با جایگذاری اعداد در فرمول بالا، ارزش واقعی کالای خود را پیدا میکنید. سپس با کسر کردن این عدد از قیمت بازار، مقدار حباب (که میتواند مثبت یا منفی باشد) مشخص میشود.
مثال:
فرض کنید میخواهیم ارزش ذاتی یک گرم طلای ۱۸ عیار را محاسبه کنیم.
- قیمت انس جهانی: ۴۱۰۰ دلار
- قیمت دلار: ۱۱۵,۰۰۰ تومان
- عیار محصول: ۱۸
- عیار انس: ۲۴
- وزن انس: ۳۱.۱۰۳۵
حدودا ۱۱,۳۶۹,۳۰۰ تومان = (۴۱۰۰ × ۱۱۵,۰۰۰ × ۱۸) ÷ (۲۴ × ۳۱.۱۰۳۵)
حال اگر قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار در بازار ۱۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان باشد:
حباب = ۱۱,۵۰۰,۰۰۰ – ۱۱,۳۶۹,۳۰۰ = ۱۳۰,۷۰۰ تومان
این یعنی در این مثال، حباب بسیار کم و قیمت بازار به ارزش واقعی نزدیک است.
طبق استانداردهای شورای جهانی طلا، وزن یک تروی اونس (Troy Ounce) که معیار جهانی دادوستد طلا محسوب میشود، دقیقا ۳۱.۱۰۳۴۷۶۸ گرم است. اگرچه در محاسبات بازاری ایران این عدد را معمولا ۳۱.۱ در نظر میگیرند، اما استفاده از عدد دقیقتر در فرمول محاسبه حباب طلا، بهخصوص در مبالغ بالا، نتیجه مطمئنتری به شما میدهد.
آموزش گامبهگام محاسبه حباب انواع سکه
شاید بتوان گفت مهمترین کاربرد محاسبه حباب طلا، در خریدوفروش سکه است؛ چرا که سکهها معمولا بیشترین حباب را در بازار ایران دارند. برای محاسبه دقیق، باید فرمول محاسبه ارزش ذاتی طلا را با ویژگیهای اختصاصی سکه (وزن و عیار) ترکیب کنیم.
عیار تمام سکههای بانکی (بهار آزادی و امامی) و نیم و ربع، ۲۱.۶ (یا همان ۹۰۰ از ۱۰۰۰) است. بنابراین در فرمول محاسبه، به جای عدد ۱۸، باید از عدد ۲۱.۶ استفاده کنیم.
برای اینکه کارتان راحت شود، وزن دقیق هر سکه و فرمول سریع آن را در جدول زیر برایتان آماده کردهایم (دقت کنید که وزنها بر اساس استاندارد بانک مرکزی است).
| نوع سکه | وزن دقیق (گرم) | عیار | فرمول محاسبه ارزش ذاتی (به تومان) |
|---|---|---|---|
| سکه تمام (امامی/بهار) | ۸.۱۳۳ | ۲۱.۶ | (قیمت انس × قیمت دلار × ۰.۲۳۵۳) |
| نیم سکه | ۴.۰۶۶ | ۲۱.۶ | (قیمت انس × قیمت دلار × ۰.۱۱۷۶) |
| ربع سکه | ۲.۰۳۳ | ۲۱.۶ | (قیمت انس × قیمت دلار × ۰.۰۵۸۸) |
| سکه گرمی | ۱.۰۱ | ۲۱.۶ | (قیمت انس × قیمت دلار × ۰.۰۲۹۲) |
اعداد ضرایب در ستون آخر، حاصل سادهسازی فرمول اصلی بر اساس وزن و عیار هر سکه هستند تا شما سریعتر به نتیجه برسید.
بیایید ارزش واقعی یک سکه تمام را (با فرض دلار ۱۱۵ هزار تومانی و انس جهانی ۴۱۰۰ دلاری) حساب کنیم.
ارزش ذاتی سکه = ۴۱۰۰ × ۱۱۵,۰۰۰ × ۰.۲۳۵۳
ارزش ذاتی سکه = ۱۱۰,۹۴۳,۹۵۰ تومان
حالا کافیست نگاهی به تابلو صرافی بیندازید. اگر قیمت فروش سکه در آن لحظه مثلا ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان باشد:
حباب سکه = ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۱۱۰,۹۴۳,۹۵۰ = ۹,۰۵۶,۰۵۰ تومان
این عدد پولی است که شما بابت حق ضرب، کمیابی و تقاضای بازار میپردازید و ارزش طلای خالص نیست.
انس طلا و حباب سکه، معمولا رابطه معکوس دارند. یعنی وقتی انس جهانی ناگهانی گران میشود، بازار داخلی ممکن است جا بماند و حباب موقتا کوچک شود؛ و وقتی انس میریزد، مقاومت بازار داخلی باعث افزایش حباب میشود.
نحوه محاسبه حباب طلای آبشده
نحوه محاسبه حباب طلا برای آبشده و زیورآلات کمی متفاوت است. در اینجا ما با مفاهیمی مثل مظنه و اجرت طلا سروکار داریم که روی محاسبات تاثیر میگذارند.
طلای آبشده معمولا با عیار ۱۷ (۷۰۵) یا ۱۸ (۷۵۰) معامله میشود، اما مبنای قیمتدهی در بازار ایران مظنه است. مظنه یعنی قیمت ۴.۶۰۸ گرم طلای ۱۷ عیار. فرمول بهدست آوردن ارزش ذاتی یک مثقال طلای ۱۷ عیار (مظنه) به شکل زیر است:
محاسبه حباب طلای آبشده (مظنه)
ارزش ذاتی مظنه = (قیمت انس جهانی × قیمت دلار) ÷ ۹.۵۷۴۲
مثال با انس ۴۱۰۰ دلار و دلار ۱۱۵,۰۰۰ تومان:
ارزش ذاتی مظنه = (۴۱۰۰ × ۱۱۵,۰۰۰) ÷ ۹.۵۷۴۲ = ۴۹,۲۴۶,۹۳۴ تومان
اگر قیمت مظنه روی تابلو ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان باشد:
حباب مظنه = ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۴۹,۲۴۶,۹۳۴ = ۷۵۳,۰۶۶ تومان
بیشتر بخوانید: نحوه محاسبه اجرت طلا
حال که متوجه شدید حباب طلای آبشده نسبت به سکه و زیورآلات بسیار ناچیز است، احتمالا جذابیت سرمایهگذاری روی آن برایتان روشن شده. اما نکته حیاتی، انتخاب بستری امن برای انجام این معاملات است. پلتفرم والگلد بهعنوان یک سامانه قانونی خرید و فروش طلای آبشده، ریسکهای سنتی بازار مثل تقلب در عیار یا سرقت فیزیکی را حذف کرده. شما در والگلد میتوانید به صورت شفاف، با کمترین کارمزد و با تکیه بر موجودی طلای واقعی در خزانه بانکی، اقدام به خرید و فروش طلای آب شده آنلاین کنید و هر زمان که خواستید، طلای خود را بهصورت فیزیکی تحویل بگیرید.
فرمول محاسبه حباب طلا ۱۸ عیار (زینتی)
در خرید زیورآلات، شما علاوهبر قیمت طلا، هزینه اجرت ساخت، سود فروشنده (۷٪) و مالیات (۹٪ روی اجرت و سود) را میپردازید. بنابراین اگر بخواهید حباب قیمتی را حساب کنید، باید بدانید که تمام هزینههای اضافه بر ارزش ذاتی طلای خام، نوعی حباب محسوب میشوند که موقع فروش از بین میروند.
برای طلای ۱۸ عیار، فرمول محاسبه حباب طلا به سادگیِ کسر کردن ارزش خام طلا از قیمت نهایی فاکتور طلا است. البته اگر انجام این محاسبات ریاضی و کسر کردن درصدها برایتان زمانبر است، میتوانید از ابزار محاسبه قیمت طلا به صورت آنلاین استفاده کنید تا قیمت دقیق و خالص را به شما نشان دهد. طبق مثال قبل دیدیم که ارزش ذاتی یک گرم طلای ۱۸ عیار با دلار ۱۱۵ تومانی، حدود ۱۱,۳۶۹,۳۰۰ تومان بود. هر مبلغی که بیشتر از این عدد برای یک گرم بپردازید (تحت عنوان اجرت یا سود)، در واقع حباب کالای زینتی شما است.
بهترین زمان خرید طلا بر اساس حباب قیمتی
در حالت ایدئال، خرید طلا باید زمانی انجام شود که حباب قیمت حداقل مقدار ممکن و یا حتی صفر باشد. وجود حباب مثبتِ بالا (زمانی که قیمت بازار بسیار بالاتر از ارزش ذاتی رسیده) نشاندهنده هیجان کاذب در بازار است. در این شرایط، خرید کردن ریسک زیادی دارد، زیرا با فروکش کردن هیجانات، حباب میترکد و شما بخش قابلتوجهی از سرمایهتان را از دست میدهید.
یکی از جذابترین اتفاقات بازار، پدیدار شدن حباب منفی است. این وضعیت زمانی رخ میدهد که قیمت بازار از ارزش ذاتی طلای بهکاررفته در آن کمتر شود (حاصل فرمول محاسبه حباب طلا عددی منفی شود). این اتفاق معمولا زمانی رخ میدهد که تقاضا بهشدت کاهش یافته یا قیمت دلار سریعتر از قیمت طلا واکنش نشان داده. خرید در حباب منفی یک فرصت طلایی محسوب میشود، زیرا شما طلا را ارزانتر از ارزش واقعی آن میخرید و بهمحض تعادل بازار، سود قطعی کسب خواهید کرد.
معمولا در زمانهایی که قیمت دلار ثبات نسبی دارد یا نوسانات اونس جهانی شدید نیست، حباب سکه و طلا بهحداقل میرسد و زمان مناسبی برای ورود به بازار است.
من شخصاً قدرت این استراتژی را زمانی لمس کردم که در یک روز پرنوسان، برخلاف جهت بازار عمل کردم. درحالیکه اکثر افراد هیجانزده فروشنده بودند، محاسبات من روی کاغذ نشان میداد که حباب سکه منفی شده؛ یعنی طلا در آن لحظه ارزانتر از ارزش واقعیاش معامله میشد. با تکیه بر همین منطق خرید کردم و تنها ۴۸ ساعت بعد، با بازگشت بازار به تعادل و پر شدن آن خلاء قیمتی، سودی کسب کردم که هیچ تحلیل تکنیکالی قادر به پیشبینی آن نبود.
کلام آخر
تسلط بر محاسبات بازار و آگاهی از ارزش ذاتی طلا، تنها ابزاری است که مانع از هدر رفتن سرمایه شما در نوسانات هیجانی میشود. درک تفاوت میان قیمت روی تابلو و ارزش واقعی، به شما کمک میکند تا به جای پیروی صرف از روند بازار، در زمانهایی که حباب قیمتی بهحداقل رسیده یا منفی شده، هوشمندانه وارد معامله شوید.
پیشنهاد میشود همیشه پیش از کارت کشید، ماشینحساب گوشی خود را باز کنید و تنها زمانی اقدام به خرید سکه یا طلا کنید که فاصله قیمت بازار با ارزش ذاتی محاسبهشده، منطقی و قابلتوجیه باشد؛ چرا که سود واقعی در خریدِ به قیمت نهفته است، نه گران فروختن.
سوالات متداول
خیر، لزوما اینطور نیست. اگر همزمان با افزایش انس جهانی، قیمت دلار در داخل کاهش یابد، ممکن است قیمت نهایی طلا ثابت بماند یا حتی حباب آن تخلیه شود.
حباب ناشی از هیجان و تقاضا است. با ایجاد ثبات سیاسی یا اقتصادی و کاهش تقاضای هیجانی، قیمت بازار به سمت ارزش ذاتی (که بر اساس انس و دلار است) باز میگردد.
در روزهای تعطیل که قیمت انس ثابت است، نوسانات بازار طلا در ایران صرفا از قیمت دلار و هیجانات داخلی تبعیت میکند و محاسبه حباب در این روزها دقیقتر و راحتتر انجام میشود.
بله، اگر حباب منفی ناشی از پیشبینی سقوط شدید قیمت دلار یا انس جهانی در روزهای آینده باشد، خرید در آن لحظه ممکن است با وجود حباب منفی، باز هم منجر به زیان شود.
چون تقاضا برای سکههای کوچکتر (ربع و نیم) بهدلیل قدرت خرید مردم بیشتر است؛ تقاضای بیشتر باعث میشود قیمت بازاری آنها نسبت به ارزش ذاتیشان فاصله بیشتری بگیرد (حباب بیشتر).
